Batman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün girişimleriyle düzenlenen çalıştay, kendi alanında bir ilk olma vesilesiyle, kamuoyuna açıklanan başlıklar ve öneriler göçebe hayvancılık açısında oldukça önem arz etmektedir.
Bildirgede, göçebe hayvancılığın sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla mera yönetiminden sosyal hizmetlere, üretimden kültürel mirasın korunmasına kadar birçok alanda kapsamlı öneriler yer aldı.
MERA VE GÖÇ YOLLARINA DİJİTAL GÜVENCE
Bildirgede, yayla ve meraların kadastro işlemlerinin tamamlanarak sınırlarının netleştirilmesi ve her parselin QR kodlu dijital kimlik sistemine geçirilmesi önerildi. Mera tahsis süreçlerinin e-Devlet ve “Mera Takip Sistemi” üzerinden yürütülmesi, kira bedellerinin yalnızca resmi kanallar aracılığıyla tahsil edilmesi gerektiği vurgulandı.
Ayrıca mevcut tahsislerin “gerçek üreticilik” esasına göre denetlenmesi, alt kiralamaların önlenmesi ve meraların taşıma kapasitesinin GPS verileriyle bilimsel olarak belirlenmesi gerektiği ifade edildi.
Göç yollarının “kamu yararı taşıyan lojistik hat” olarak tescil edilmesi ve imar planlarında bu yolların korunmasının zorunlu hale getirilmesi de öneriler arasında yer aldı. Kritik noktalarda kurulacak “Göçer Hizmet Odakları” ile hayvan sağlığı ve yetiştiricilerin temel ihtiyaçlarının karşılanması planlanıyor.
ALTYAPI VE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ ÖNE ÇIKTI
Göç yolları üzerindeki su kaynaklarının korunması, atıl durumdaki sıvatların onarılması ve güneş enerjili akıllı su istasyonlarının kurulması önerildi. Karayollarında sürü güvenliği için hayvan tünelleri ve yeşil köprülerin yapılması da bildirgede dikkat çeken başlıklar arasında yer aldı.
Ayrıca göçerlere özel TARSİM sigorta modellerinin geliştirilmesi gerektiği belirtildi.
TEMEL HİZMETLERE ERİŞİM GENİŞLETİLECEK
Bildirgede, göçerlerin yaşam koşullarını iyileştirmeye yönelik önemli sosyal adımlar da yer aldı. Taşınabilir güneş paneli destekleri, mobil baz istasyonları, sağlık ve eğitim hizmetlerinin yaygınlaştırılması önerildi.
Göçer kadınlar için sosyal güvence mekanizmalarının oluşturulması, gençlerin teşvik edilmesi ve psikolojik destek hizmetlerinin sunulması da öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. Ayrıca geleneksel bilgi birikiminin korunması amacıyla “kültürel bellek” sisteminin oluşturulması planlanıyor.
ÜRETİMDE VERİMLİLİK VE KATMA DEĞER HEDEFİ
Göçer toplulukların ürettiği peynir, yün ve et gibi ürünlerin katma değerinin artırılması, değer zincirinin korunarak tüketiciye ulaştırılması hedefleniyor.Aşırı otlatmanın önlenmesi, mera kullanımına yönelik eğitimlerin verilmesi ve dijital teknolojilerin meralara entegrasyonunun artırılması da bildirgede vurgulanan konular arasında yer aldı.
DOĞAL DENGENİN KORUNMASI VE İKLİM VURGUSU
Sonuç bildirgesinde, biyolojik çeşitliliğin korunması, endemik bitki türlerinin desteklenmesi ve aşırı otlatılan alanların rehabilite edilmesi gerektiği ifade edildi. Küresel iklim değişikliğine karşı meraların direncinin artırılması da öncelikli hedefler arasında gösterildi.
Göçebe hayvancılığın ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarıyla ele alındığı çalıştayın sonuç bildirgesi, sektörün geleceğine yönelik yol haritası niteliği taşıyor.