“DEMOKRATİKLEŞME SİLAHSIZLANMAYI BEKLEMEMELİ”

İnsan Hakları Derneği (İHD), çözüm sürecine ilişkin değerlendirme ve önerilerini kamuoyuyla paylaştı.

İHD, TBMM Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun 18 Şubat 2026’da kabul ettiği rapor ile 18 Ağustos 2026’da yayımlanan 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun üzerinden sürece ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Dernek, çözüm sürecinin kalıcı hale gelmesi için silahsızlanmaya yönelik düzenlemelerin tek başına yeterli olmadığını savunarak, beş temel başlıkta adım atılması gerektiğini belirtti.

ŞEFFAFLIK VE HUKUKİ GÜVENCE TALEBİ

İHD, silahsızlanma sürecinin hangi ölçütlere göre değerlendirileceğinin kamuoyuna açıklanmasını ve sürecin şeffaf, denetlenebilir ve hukuki güvencelere bağlı şekilde yürütülmesini talep etti.

Dernek ayrıca 7595 sayılı Kanun’un uygulanmasında ortaya çıkabilecek hukuki belirsizliklerin giderilmesini, başvuru ve değerlendirme koşullarının açık kriterlere bağlanmasını istedi.

“DEMOKRATİKLEŞME SİLAHSIZLANMAYI BEKLEMEMELİ”

İHD, demokratikleşme çalışmalarının silahsızlanma sürecinin ilerlemesine bağlı tutulmaması gerektiğini savundu.

Açıklamada kayyum uygulamalarının sona erdirilmesi, AİHM ve Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanması, infaz düzenlemelerinin yeniden ele alınması ve hasta mahpusların durumuna ilişkin adımlar atılması talep edildi.

İHD ayrıca ifade, örgütlenme ve gösteri özgürlüğü ile kimlik, dil ve kültüre ilişkin meselelerin demokratik siyaset içinde ele alınması gerektiğini belirtti.

MECLİS DENETİMİ VE SİVİL TOPLUM KATILIMI

İHD, çözüm sürecinin yalnızca güvenlik kurumlarının değerlendirmeleri üzerinden yürütülmemesi gerektiğini ifade ederek TBMM’nin etkin denetim mekanizması oluşturmasını istedi.

İnsan hakları örgütleri, barolar, akademisyenler ve uzmanların sürece katılımının sağlanması ve gelişmelere ilişkin düzenli raporların kamuoyuyla paylaşılması da derneğin önerileri arasında yer aldı.

GEÇMİŞLE YÜZLEŞME ÇAĞRISI

Dernek, geçmişte yaşanan ağır insan hakları ihlallerinin araştırılması, zorla kaybetmeler ve faili meçhul cinayetlere ilişkin etkili soruşturmaların yürütülmesi gerektiğini savundu.

Çatışmalardan etkilenen bölgelerde sosyal, ekonomik ve psikolojik destek programlarının oluşturulması; mağdur aileleri, kadınlar ve gençlerin de sürece dahil edilmesi çağrısında bulunuldu.

İHD, açıklamasında kalıcı çözüm için silahsızlanma, temel hak ve özgürlükleri kapsayan demokratikleşme reformları ile geçmişle yüzleşme ve toplumsal onarım süreçlerinin birlikte yürütülmesi gerektiğini ifade etti.